Overzicht College Inleiding Sterrenkunde 1A (2005)

College 1. Historie; telescopen; atmosfeer; coordinaatsystemen; tijdrekening; zonnestelsel globaal

College 2. Planeeteigenschappen; opbouw/vorming zonnestelsel; protoplanetaire schijven; exoplaneten; getijdenwerking

College 3. Basisbegrippen: straling, helderheid, spectra, zwarte lichamen, magnitudenschaal, parallax, kleur; sterclassificatie

College 4. Zon; sterren: afstanden, spectra, bewegingen, massa's, inleiding HRD

College 5. Sterren: structuur en evolutie; hydrostatisch evenwicht, stralingstransport, ideale gaswet, massa-lichtkracht relatie, dwergen en reuzen, planetaire nevels, supernovae

College 6. Variable sterren; sterresten: neutronenster, pulsar, supernovarest, zwart gaten; synchrotronstraling

College 7. Stervorming: moleculaire wolken, stof, interstellair medium; Jeans massa/straal; HII-gebied: thermische straling, Stromgren-radius; massafunctie; protoster

Begrippen/concepten die bekend worden verondersteld:

• Oplossend vermogen (+ formule)
• Nut van telescopen, transparantie atmosfeer
• Vormen van electromagnetische straling
• Dopplereffect
• Hemelcoordinaten
• Ecliptica, lentepunt, seizoenen
• Afmetingen zon, aarde; afstand zon-aarde
• Zonnetijd, sterretijd, tijdvereffening
• Radialen vs. graden
• Globale eigenschappen zon
• Globale eigenschappen aardse planeten
• Globale eigenschappen gasplaneten
• Planeetbanen: wetten van Bode-Titius en Kepler
• Massabepaling met derde wet van Kepler
• Ontsnappingssnelheid
• Exoplaneten
• Ruimtehoek (steradialen)
• Zwarte lichaamsstraling en synchrotronstraling
• Wetten van Stefan-Bolzmann en Wien
• Stralingstransport
• Afstanden: parallax, fotometrische parallax, hoofdreeksfitting
• Afstandsmodulus, magnituden, bolometrische correctie
• Recombinatielijnen, Balmer-reeks
• Spectrale classificatie van sterren, druk(lichtkracht)klassen
• Stervorming (waar, massafunctie, massieve vs. lichte sterren)
• Hertzsprung Russell Diagram (hoofdreeks, witte dwergen, rode reuzen)
• Evolutie van lichte en massieve sterren, fenomenologisch en in HRD
• ISM: stof, moleculaire wolken (koeling), neutraal waterstof
• Toestandvergelijking (P = nkT)
• Toestandsvergelijking voor gedegenereerd gas
• Hydrostatisch evenwicht
• p-p cyclus en CNO cyclus
• Nucleosynthese van zware elementen
• Planetaire nevels
• Neutronensterren -> pulsars (link kennen)
• Novae en supernovae
• Periode-lichtkracht relatie voor variabele sterren
• Pulsars: afremming en periode-dichtheidsrelatie
• Gravitatielens
• HII gebied, ionisatie en recombinatie, Strømgrenbol
• Jeans massa, Jeans radius
• Vrije-val tijd
• Protosterren, proplyds
• Massafunctie en lichtkrachtfunctie
• Melkweg: sterren, gas, stof en donkere materie; stellaire cyclus
• Globale stervorming in verre/vroege Heelal